Skip to main content
PoloniaTop Stories

Niepodległa łączy pokolenia | Obchody w Orchard Lake Schools, listopad, 2026

By November 16, 2026No Comments5 min read

Poniżej publikujemy wystąpienie Josepha Majchera (Amerykanina polskiego pochodzenia) podczas uroczystości Dnia Niepodległości w Orchard Lake Schools w stanie Michigan. Pan Majcher jest wiceprzewodniczącym Rady Regentów Orchard Lake Schools.

Joseph Majcher, wiceprzewodniczący Rady regentów OLS

Ks. Witek, Członkowie Chóru Filareci, Członkowie Kongresu Polonii, Szanowni Państwo,

Wyobraźmy sobie dziecko urodzone w roku 1795. Rodzi się w polskiej rodzinie, mówi po polsku, modli się po polsku, ale nie ma Polski.

Dorasta, zakłada rodzinę i umiera, nie doczekawszy wolnej Ojczyzny.

Jego dzieci przeżywają całe życie bez Polski.

Jego wnuki również.

Jego prawnuki także.

Dopiero piąte pokolenie może zobaczyć dzień, którego ich przodkowie nie przestali oczekiwać przez sto dwadzieścia trzy lata. Dzień 11 listopada 1918 roku, w którym biało-czerwona flaga ponownie pojawiła się nad wolną niepodległą Polską.

Jak to możliwe, że naród, który przez 123 lata i pięć pokoleń nie miał własnego państwa, zdołał powrócić na mapę świata?

Ale musimy najpierw odpowiedzieć sobie na pytanie: dlaczego Polska utraciła niepodległość?

Polska utraciła niepodległość, ponieważ wielu spośród tych, którym powierzono jej los, przedkładało własne korzyści nad dobro wspólne. Kraj był głęboko podzielony, a Rosja, Prusy i Austria potrafiły wykorzystać te podziały. Przekupywały polityków, ingerowały w nasze sprawy i umiejętnie rozgrywały Polaków przeciwko sobie. Państwo słabło, armia traciła zdolność obrony, a droga do rozbiorów stawała się coraz krótsza.

Choć zniknęła z mapy Europy, Polska nie umarła.

Żyła w domach. Żyła w rodzinach. Żyła w sercach naszych przodków.

Szczególną rolę odegrały polskie matki.

To one wieczorami uczyły dzieci pacierza po polsku. To one opowiadały historię Polski, gdy zaborcy próbowali ją wymazać. To one śpiewały pieśni narodowe i przekazywały następnym pokoleniom tożsamość. Matki były pierwszymi nauczycielkami patriotyzmu.

Obok nich ogromną rolę odegrał Kościół katolicki.

W czasach, gdy państwo polskie nie istniało, kościoły często pozostawały miejscami, gdzie można było usłyszeć język polski, pielęgnować narodową pamięć i zachowywać wiarę, która dawała ludziom siłę do przetrwania kolejnych pokoleń niewoli.

Nie brakowało również tych, którzy chwytali za broń.

Powstanie Kościuszkowskie. Powstanie Listopadowe. Powstanie Styczniowe.

Każde z nich przypominało, że Polska nie pogodziła się ze swoim losem. Każde wychowywało nowe pokolenia patriotów. Każde podtrzymywało płomień wolności.

W czasach zaborów Polski bronili nie tylko żołnierze i powstańcy. Bronili jej także ludzie pióra i myśli, tacy jak Henryk Sienkiewicz, Maria Konopnicka czy Roman Dmowski, którzy przypominali Polakom, kim są i dlaczego warto zachować wierność Ojczyźnie.

Polski naród ciągle żył nadzieją. I wreszcie nadszedł moment, którego mało kto mógłby przewidzieć. Wybuchła I wojna światowa.

Trzej zaborcy Polski znaleźli się po przeciwnych stronach konfliktu i zaczęli wyniszczać się nawzajem. Potem nastąpiła seria wydarzeń, które wydawały się niemal niemożliwe.

W Rosji wybuchła rewolucja. Upadło carskie imperium.

Austro-Węgry zaczęły rozpadać się pod ciężarem własnych problemów narodowościowych.

Niemcy przegrali wojnę i pogrążyły się w chaosie politycznym.

W ciągu kilku miesięcy wszyscy trzej zaborcy zostali dramatycznie osłabieni.

Po raz pierwszy od ponad stu lat otworzyło się okno możliwości.

Ale niepodległość nie została Polsce podarowana. Została wymodlona przez matki, wyproszona przez dyplomatów, takich jak Ignacy Jan Paderewski, i wywalczona przez żołnierzy. Gdy prezydent Woodrow Wilson upominał się o niepodległą Polskę, świat widział już Polaków walczących u boku aliantów. Widział naród gotowy nie tylko prosić o wolność, ale także płacić za nią własną krwią.

Wśród żołnierzy Błękitnej Armii gen. Hallera byli również Polacy z Ameryki, którzy porzucili bezpieczeństwo i wygodę, by odpowiedzieć na wołanie Ojczyzny. Dzięki takim ludziom świat uwierzył, że Polska nie jest wspomnieniem przeszłości, lecz narodem gotowym odzyskać swoje miejsce wśród wolnych państw.

Po raz pierwszy sprawa polska stała się oficjalnym celem polityki światowej.

Czy wszystkie te sprzyjające wydarzenia były tylko zbiegiem okoliczności? Wielu naszych przodków powiedziałoby po prostu: to był cud.

Dziś Polska jest wolna. Jest członkiem NATO. Jest częścią wspólnoty zachodnich demokracji.

Jesteśmy bezpieczniejsi niż większość pokoleń Polaków przed nami.

Jednak historia przypomina nam, że wolność nigdy nie jest zapewniona.

W ostatnich tygodniach po raz kolejny przekonaliśmy się, że bezpieczeństwo państwa, ład demokratyczny i szacunek dla instytucji publicznych nie są zapewnione. Zarówno w Polsce, jak i w wielu innych krajach Zachodu widzimy napięcia, dezinformacje, poważne podziały polityczne, radykalizację części społeczeństwa, oraz próby podważania wzajemnego zaufania. Toczy się wojna tuż za wschodnią granicą NATO przęsło 4 lata.

Wolność nie jest zapewniona i może zostać utracona szybciej, niż wielu z nas chciałoby uwierzyć.

Być może najważniejszą lekcją 11 Listopada jest właśnie taka: Polska, jak i każdy naród, jest silna wtedy, gdy dobro wspólne stawiamy ponad osobiste ambicje, partyjne spory i własne interesy.

A tak jak kiedyś polskie matki pod zaborami przekazywały dzieciom język i wiarę, tak dziś my, Polonia, przekazujmy swoim dzieciom i wnukom pamięć o Ojczyźnie. A dzięki temu Polska będzie żyła nie tylko nad Wisłą, ale wszędzie tam, gdzie biją polskie serca.

Niech żyje wolna Polska!

Dziękuję.

Joseph Majcher

Leave a Reply